ADHD en ADD bij volwassenen

 

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat ADHD kan voortduren tot in de volwassenheid. De diagnose ADHD wordt bij volwassenen alleen gesteld als deze persoon ook als kind al aan ADHD leed. Sommige diagnostische criteria in de DSM-IV, zoals 'overal inklimmen' passen minder goed bij volwassenen, en moeten bij volwassenen anders worden omschreven, bijvoorbeeld als ‘innerlijke onrust’. Bij volwassenen met ADHD treden de symptomen van hyperactiviteit wat minder op de voorgrond. De aandachtszwakte blijft echter bestaan, waardoor volwassenen met ADHD niet goed in staat zijn het eigen gedrag te organiseren en te plannen. Typische eigenschappen van volwassenen met ADHD zijn: chaotisch en rusteloos gedrag, te laat komen, druk praten, impulsief persoonlijke en werkrelaties aangaan en weer beëindigen, eigenwijsheid, chronische autoriteitsconflicten, vaak wisselen van baan en een lage frustratietolerantie. Vaak is hun prestatie- en opleidingsniveau lager dan je op grond van hun intelligentie zou mogen verwachten. Evenals bij kinderen kenmerkt het beloop zich door weinig of geen vrienden hebben en betrokken raken bij antisociale activiteiten. Daar komen nog kenmerken bij als verkeersongevallen, onderpresteren op het werk, middelenmisbruik en het ontwikkelen van een persoonlijkheidsstoornis.

ADD, aandachtstekort, slechte concentratie, dromerigheid, wordt de laatste tijd bij volwassenen meer onderkend. Vaak door moeite met plannen, voorgenomen plannen niet uitgevoerd krijgen, vaak dingen kwijt zijn, niet teveel tegelijk aan kunnen, maar vooral achterblijvende prestaties tegenover de oorspronkelijke capaciteiten. Volwassenen met ADD hebben een manier van omgaan met het aandachtstekort ontwikkeld, waardoor het minder opvalt dan bij kinderen, maar klachten kunnen hier wel op terug te voeren zijn. 

In onze praktijk stellen we met een diagnostisch interview, eventueel aangevuld met neuropsychologisch onderzoek ADHD of ADD vast. Hierop kan coaching, mindfulness en cogmedtraining plaats vinden. Desgewenst kan door onze korte lijnen met een vrijgevestigde psychiater de diagnose gedefinieerd worden en met proefmedicatie worden gestart. 

Angst, paniek, fobie

Als je leven belemmerd wordt door angst dan is dat erg frustrerend. Angst is een lichamelijke reactie die jou moet beschermen voor gevaarlijke situaties. Dit gebeurt doordat je lichaam in verhoogde staat van paraatheid komt om te vluchten of te vechten. Je reactie is dan: verhoogde hartslag, meer spanning, versnelde ademhaling en verhoogde focus op dat waar je bang voor bent. Als je dit ervaart in situaties waar je niet bang zou hoeven zijn, dan is er sprake van een niet reële angst. Soms slaat angst om in paniek, als je geen controle hebt over je lichaam en je ervan overtuigd bent dat er iets heel ergs gebeurt. Spanning en angst kunnen ook heel specifiek zijn: bang voor de tandarts, de lift, gondels, vliegtuig, hoogte, ziekenhuis, spinnen, muizen enzovoort. Wij bekijken samen met jou waar deze angst vandaan komt en begeleiden je om je angst sterk te verminderen of zelfs geheel te laten verdwijnen. Cognitieve gedragstherapie, ondersteund door EMDR of mindfulness zijn wetenschappelijk de meest effectieve behandelmethoden om van niet reële angsten af te komen. Deze behandelmethoden gebruiken wij om jou te ondersteunen in je behandeling. Sommige angsten zijn dieper in de persoonlijkheid terug te herleiden. Psychotherapie kan dan aangewezen zijn. Wij bieden verschillende vormen van psychotherapie die goed bij essentiële angsten aansluiten.   

Autisme of Asperger bij volwassenen

Autisme ontstaat vaak al vroeg in de kinderjaren en blijft levenslang bestaan. Kenmerken van autisme zijn:

  • Beperkingen in de omgang met anderen: geen oogcontact maken, niet tot samenspel of vriendschap kunnen komen.
  • Beperkingen in de communicatie: (ernstig) gestoorde taalontwikkeling, eigenaardig woordgebruik.
  • Afwezigheid van denken in symbolen of geen fantasie.
  • Een star patroon van steeds terugkerend stereotiep gedrag of bewegingen: belangstelling voor ongebruikelijke zaken, extreem gehecht zijn aan bepaalde voorwerpen, en extreem gehecht zijn aan vaste rituelen, zoals een vaste volgorde bij het aankleden.
  • Weerstand tegen veranderingen. Kinderen hebben al voor hun derde jaar één of meer van deze kenmerken.

In onze praktijk melden mensen zich meestal niet met bovenstaande klachten, maar met relatieproblemen, of problemen op hun werk. Vaak raken ze in de war na een ingrijpende verandering in hun leven. Met een diagnostisch interview wordt bekeken of er sprake is van autisme of Asperger, eventueel aangevuld met neuropsychologisch onderzoek. Hierna bieden we ondersteuning om met specifieke kenmerken om te gaan. 

Begeleiding bij eten en gewicht

Bij zowel over- als ondergewicht speelt eetgedrag een belangrijke rol. Vaak is er een reden om te eten of niet te eten. Meestal is dit een reactie op een emotie, of een compensatie van  lage zelfwaarde. Ook kan behoefte aan controle een rol spelen. Soms is het fijne gevoel van juist wél of niet eten een belangrijk onderdeel. Wij ordenen deze invloeden samen met jou om tot een goed mentaal behandelplan te komen, zodat je beter opgewassen bent tegen alle verleidingen, of – bij ondergewicht - juist de controle wat kunt loslaten. 

Bindingsangst en verlatingsangst

Het aangaan en behouden van vriendschappelijke, maar ook intieme relaties gaat niet altijd even makkelijk. Als je een terugkerend patroon bij jezelf herkent van mensen niet toestaan of op afstand houden, of als je je juist erg aan mensen vastklampt en er alles aan doet om ruzie te voorkomen, omdat je bang bent dat ze uit je leven verdwijnen. Bindingsangst en verlatingsangst zijn veelal te herleiden naar hechtingsproblemen. In relatief lichte mate kan dit in de eerstelijn (GBGGZ) goed worden behandeld. Indien dit patroon heftige reacties met zich meebrengt kan een psychotherapeutisch proces zijn aangewezen in de vorm van hechtingstherapie

Depressie

Als het leven niet meer leuk is. Als je afstand voelt tot je omgeving, alsof je in een mist loopt. Als je concentratie- en geheugenproblemen hebt, een laag zelfbeeld, geen zin in seks, snel geïrriteerd bent en alles je moeite kost. Als je nergens zin in hebt en torenhoog opziet tegen dingen die ‘moeten’. Zelfs gedachten aan de dood bekruipen je weleens. Dan is de kans groot dat je depressief bent. Het is dan erg belangrijk om hulp te zoeken. Besef dat tachtig procent van de depressies tijdelijk is en vier tot zes maanden duren (zie: Depressie in cijfers). Met begeleiding (cognitieve gedragstherapie en mindfulness (MBCT)) kun je deze periode verkorten, draaglijker maken en de kans op terugval verkleinen. 

Dwanghandelingen en dwanggedachten

Iemand die last heeft van dwanghandelingen voertvoortdurend terugkerende handelingen en controles uit, die ervoor moeten zorgendat angstige gedachten beheersbaar blijven. Voorbeelden van deze angsten kunnen zijn:

  • Zometeen doe ik mijn kind iets aan
  • Zometeen overkomt mijn vader of moeder iets ergs
  • Misschien heb ik gemist dat ik iemand heb aangereden?
  • Heb ik het gas wel uitgedaan, de lampen van mijn auto uitgedaan, mijn huis of auto wel afgesloten?

Om te voorkomen dat iets ergs gaat gebeuren, moeten bijvoorbeeld tien tegels op de stoep aangeraakt worden, als dat niet lukt moet het opnieuw, de lichtschakelaar van een lamp moet een vaststaand aantal keer aan en uitgedaan worden, de trapleuning en de traptreden moeten op een bepaalde manier aangeraakt worden. Maar ook moet telkens opnieuw worden gecontroleerd of hetgas wel echt uit is, of het huis echt op slot is, of de lampen van de auto het écht wel doen.

Het vervelende van dwang is dat het erg veel tijd kan gaankosten, waardoor het dagelijks leven ernstig wordt belemmerd. Ook kunnen dwanggedachten ontstaan in telkens opdringende rampgedachten of beelden. Je kunt het idee hebben ‘gek’ te worden.

Cognitieve gedragstherapie in combinatie met EMDR werkt zeer effectief bij dwanghandelingen en dwanggedachten.

Migraine en hoofdpijn vrij, zonder medicatie

Hoofdpijn en migraine komt veel voor. Soms verdwijnen klachten met goede voorlichting, soms met medicatie, maar vaak is er meer nodig.

Bij migraine veroorzaakt een complex samenspel van zenuwen en het vatenstelsel heftige pijn in het hoofd die soms dagen kan aanhouden. Dit kan je leven telkens weer totaal uit balans brengen.
Migraine kan allerlei oorzaken hebben. Als lichamelijke of medicamenteuze oorzaken zijn uitgesloten door een arts/neuroloog dan kan soms medicatie een uitkomst bieden maar zeker ook, of beter: de gedragsbenadering

De gedragsbenadering is een combinatie van cognitieve gedragstherapie en (I)EMDR. Dit is een effectieve benadering voor hoofdpijn en migraine om alle factoren aan te pakken zonder medicatie. We helpen met leefstijl, triggers, conditionering (koppeling in het brein tussen triggers en pijn), en de invloed van gedachten over de pijn. 

I-EMDR:

  • Hoofdpijn wordt ter plekke opgewekt door de focus op een hoofdpijnaanval.
  • Daarna wordt deze hoofdpijn met een speciale techniek meteen weer doorbroken.
  • Dit wordt toegepast op het traumatiserende effect van eerdere hoofdpijnaanvallen.

Bij I-EMDR wordt de pijnaanval als traumatisch gezien. Het vervolgens even niet lekker in hoofd voelen triggert je stressreactie op de pijn (die je eerder hebt ervaren). Dit veroorzaakt de hoofdpijn/migraine aanval. 6-8 sessies is al zeer effectief.

Twee psychologen in onze praktijk hebben een gespecialiseerde training gevolgd bij een Amerikaanse professor om I-EMDR bij hoofdpijn en migraine toe te passen. We werken al vanaf 2009 met deze methode en de uitkomsten zijn bijzonder succesvol.

Ouderen

Verandering van levensomstandigheden, verlies van dierbaren, inleveren op gezondheid en mobiliteit leveren een extra belasting op, naast het ouder worden op zich. De maatschappij vraagt een steeds flexibeler houding. Een steuntje in de rug om samen met u wat zaken te ordenen en u te ondersteunen bij angst, somberheid, boosheid en veranderde relatie kan het leven in kwaliteit doen toenemen. Wij bieden psychologische begeleiding voor mensen ouder dan 65 jaar. Onze praktijk is voor ouderen goed toegankelijk: alles op de begane grond, brede deuren, verhoogd invalidetoilet. Als u slecht ter been of minder mobiel bent is thuisbezoek ook mogelijk.  

Piekeren, ‘in je hoofd zitten’

Het malen in je hoofd en je voortdurend zorgen maken is behoorlijk vermoeiend. Met onze mindfulness training leer je je bewust te worden van je gedachten, deze los te laten en je te richten op het hier en nu. Dit bevordert het mentale herstel, minder angst, minder depressie, minder piekeren, beter slapen, meer positief gevoel. Mindfulness wordt zowel in individuele consulten als in een groep toegepast. 

Pijn, whiplash, RSI, reuma, schouderpijn, rugpijn en onverklaarbare klachten

Pijn met duidelijk een oorzaak of soms zonder dat de medische wereld een verklaring heeft, die langer dan zes weken duurt, beïnvloedt je gedrag. Je gaat meer rekening houden met de pijn, je kunt niet overal meer naartoe, je gaat anders lopen, meer liggen en minder bewegen. Daardoor neemt je conditie af, wat de gevoeligheid voor pijn weer vergroot. Voor je het weet zit je een negatieve gedragscirkel die de pijn in stand houdt of verergert. Dit is het omslagpunt waarop pijn chronisch kan worden.

Door vroegtijdig overtuigingen en gedrag over pijn te veranderen, voorkom je verergering. Wij hebben de expertise om samen met jou in te schatten welk gedrag  en welke overtuigingen de pijn in stand houden. Samen bekijken we hoe je de negatieve cirkel kunt doorbreken, zodat de kwaliteit van leven weer kan toenemen. Wij maken gebruik van cognitieve gedragstherapiemindfulness en/of EMDR.

Relatieproblemen en relatietherapie

Kun je het niet goed meer met elkaar vinden, lopen ruzies op, of is communicatie bijna niet meer mogelijk? Is de intimiteit minder of er helemaal niet meer? Relatietherapie kan helpen om negatieve gedragspatronen te doorbreken en meer naar elkaar toe te groeien. Samen proberen wij helder te krijgen waarom negatieve gevoelens en gedragingen binnen de relatie zo zijn gegroeid. Daarbij wordt na het eerste gezamenlijke gesprek ook individueel met de partners gesproken. In een gezamenlijk vervolggesprek bespreekt de psycholoog zijn analyse en stelt een plan van aanpak voor, waarbij een gezamenlijk doel zichtbaar wordt. Als de relatie zich verbetert ontstaat er meer intimiteit.

In het laatste deel van het traject besteden we aandacht aan de vooruitgang en aan het vermogen om samen zonder coach verder te kunnen. De eerste gesprekken vinden relatief snel achter elkaar plaats, daarna neemt de frequentie meestal af tot eenmaal per maand om het geleerde in de praktijk te brengen. Relatietherapie valt niet onder de verzekerde zorg en dient zelfstandig bekostigd te worden. Scheiden is duurder, hetgeen de moeite loont om nog eens in de relatie proberen te investeren. 

Seksuele problemen

Veel seksuele problemen zijn terug te voeren naar relatieproblemen. Maar andersom kunnen seksuele problemen ook leiden tot relatieproblemen. Het ervaren van druk van de partner kan een blokkade geven. Met begrip, respect en je veilig voelen kunnen veel spanningen rondom seksualiteit worden besproken en stapsgewijs worden opgelost. Hiervoor is vaak eerst een traject van relatietherapie nodig. Daarnaast kunnen lichamelijke problemen als vaginisme (veel pijn en verkramping van de vagina), vroegtijdige ejaculatie en libidoverlies een oorzaak van seksuele problemen vormen. Deze problemen zijn doorgaans goed met cognitieve gedragstherapie op te lossen.

Meer weten?

Meer info: http://www.nvog.nl/Sites/Files/0000000114_seksuele problemen_bij_vrouwen.pdf

Slecht slapen, slaapproblemen

Moeite met inslapen of doorslapen kan je dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Je concentratie neemt af en je gevoeligheid voor zorgen neemt toe, wat weer tot slecht slapen kan leiden. Vaak gaat dit vanzelf over, soms met kort doorbreken van dit patroon door tijdelijke slaapmedicatie. Als dit patroon van slecht slapen niet of moeilijk doorbroken wordt, dan kan specifieke psychologische begeleiding gericht op slaapgedrag je mogelijk verder helpen. Slaapproblemen moeten los gezien en behandeld worden van andere problemen, zoals angst of depressie. Wij hebben specifieke kennis over slaap. Met cognitieve gedragstherapie eventueel ondersteund met EMDR en/of mindfulness wordt het slecht slapen-patroon doorbroken.

Deze begeleiding wordt zowel individueel als met een groep aangeboden. Groepsbehandeling heeft voordelen in herkenbaarheid van de klachten met lotgenoten en samen zoeken naar oplossingen, maar is afhankelijk van het aantal aanmeldingen.

Wij zijn betrokken bij het zorgpad 'Slaap' bij Synchroon, huisartsencoöperatie Uden-Veghel, en vormen daarmee onderdeel in een stepped-care-keten. Ons aanbod sluit nauw aan bij de bevindingen van de huisarts, de interventies van de POH (Praktijk Ondersteuner Huisarts), de psychiater, GGZ en de afdeling neurologie van ziekenhuis Bernhoven.  

Stress, spanningen, overspannen, burn-out

Is het allemaal teveel, is werk en privé uit balans, bent u sneller prikkelbaar of cynisch, voelt u zich uitgeput of erg emotioneel? Kunt u niet of moeilijk ontspannen en leiden kleine gebeurtenissen tot onevenredig veel stress? Staat u op met een klein beetje energie en bent u dat snel weer kwijt? Dan kan het zijn dat u te maken heeft met klachten van overspannenheid of burn-out.

Overspannenheid ontstaat meestal door een of meer specifieke situaties op het werk of privé. Ineens is het teveel en kunt u het niet meer aan. Burn-out daarentegen, wordt gekenmerkt door langdurige overbelasting, mogelijk met drank om in te slapen en veel koffie om scherp te blijven. Sporten en hobby’s om te ontspannen schieten er steeds vaker bij in. De uitputtingsslag met langdurige stressproductie holt de conditie van uw lichaam uit.

Wij helpen u weer op de goede weg. Met een gedegen analyse en psychologische tests brengen we alle facetten die een rol spelen bij de klachten in kaart. Vervolgens stellen we een begeleidingsplan op. Hiervoor zetten we onder andere cognitieve gedragstherapiemindfulnessEMDR en ontspanningstechnieken in. Samen komen we tot een goed re-integratie/herstelplan. Aan het einde van het traject evalueren we de vaardigheden om een terugval te voorkomen. Dit traject kunnen wij ook afstemmen met werkgever en/of bedrijfsarts. 

Trauma’s en vastgelopen verwerking

Voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een ingrijpende levenservaring, zoals het overlijden van een dierbare, een verkeersongeval of een geweldsmisdrijf, kan cognitieve gedragstherapie en/of EMDR worden toegepast.

EMDR kan worden ingezet als er sprake is van angstwekkende beelden (herbelevingen, flashbacks), nachtmerries, schrik- en vermijdingsreacties, slaapproblemen, prikkelbaarheid, maar ook  bij vermijdingsgedrag, lichamelijke (stress)klachten, somberheid, angst of paniek, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Het trauma of de nare gebeurtenis kan effectief worden opgelost. Vaak zijn mensen na een paar sessies in staat om hun dagelijkse bezigheden weer op te pakken. 

Verslaving

Bij verslaving denken we vaak als eerste aan drugs of alcohol. Maar verslavingen kunnen zich ook ontwikkelen bij werk, eten, seks, gebruik van anabolen of medicatie, computer en gokken.

Bij iedere verslaving spelen verschillende motieven een rol.

Schaamte, onmacht, maar ook gebrek aan inzicht van de impact van de verslaving op de omgeving, maakt dat mensen door blijven lopen met een verslavingsprobleem. Er wordt pas begeleiding gezocht als de verslaving veel last veroorzaakt in het dagelijks leven. Novadic-Kentron vormt een goede laagdrempelige plek om het verslavingspatroon te doorbreken. Meestal is er meer nodig, omdat er onder de verslaving onverwerkte gebeurtenissen, angsten, onrust of somberheid en lage zelfwaardering een rol kunnen spelen. Wij kunnen je ondersteunen om deze thema’s te onderzoeken, zodat je een grotere kans maakt om de verslaving de baas te worden.

Verwerkings- of aanpassingsproblemen

Als er iets schokkends in uw leven gebeurt kandat veel indruk achterlaten. Denk aan overlijden van dierbaren, verliezen vanwerk, woning, relatie, kinderen. Het emotioneel verwerken, maar ook de impact ervan op uw persoonlijke leven, behoeft de nodige aandacht. Meestal gaat verwerken vanzelf, door veel te praten met vrienden, familie en lotgenoten. Dit proces kan worden ondersteund met professionele aandacht door maatschappelijk werk of een praktijkondersteuner huisarts.

Deze hulpverlening bij psychologen wordt door de meeste verzekeraars uitgesloten, en wordt dus niet vergoed. Wil je toch graag hulp hierbij, dan kun je ook bij ons terecht. Indien de verwerking na eenaantal maanden stagneert of vastloopt en er klachten blijven als slapeloosheid, prikkelbaarheid, somberheid, angst, emotionaliteit, concentratie- ofgeheugenstoornissen, dan kan er wel voor een behandeling bij een psycholoog worden gekozen, die wordt vergoed vanuit de verzekering.